Dùng sildenafil khi đang uống thuốc chống đông, aspirin

Người đang dùng thuốc chống đông như warfarin hoặc thuốc kháng tiểu cầu như aspirin không bị cấm dùng sildenafil chỉ vì lý do đó. Nhãn thuốc ghi nhận sildenafil không làm thay đổi đáng kể thời gian chảy máu khi dùng cùng aspirin và không có tương tác đáng kể với warfarin trong nghiên cứu. Tuy nhiên, độ an toàn ở người có rối loạn đông máu hoặc loét dạ dày đang tiến triển chưa được xác lập, và bệnh nền khiến bạn phải dùng thuốc chống đông mới là điều bác sĩ cần xem xét kỹ nhất.

Nhãn thuốc nói gì về chảy máu

Theo thông tin kê đơn Viagra của Pfizer, các dữ kiện liên quan tới đông máu gồm:

• Ở người, sildenafil không ảnh hưởng tới thời gian chảy máu khi dùng đơn độc hoặc dùng cùng aspirin 150 mg (sildenafil được thử ở liều 50 mg).
• Một nghiên cứu với warfarin 40 mg không ghi nhận tương tác đáng kể.
• Trong ống nghiệm, sildenafil làm tăng tác dụng chống kết tập tiểu cầu của natri nitroprussid; ở thỏ được gây mê, heparin cho tác dụng cộng hợp lên thời gian chảy máu. Tác động này chưa được nghiên cứu trên người.
• Sau khi lưu hành, đã có báo cáo về các biến cố chảy máu, nhưng mối quan hệ nhân quả chưa được xác lập.
• Độ an toàn của sildenafil chưa được biết ở người có rối loạn chảy máu hoặc loét dạ dày tá tràng đang tiến triển.

Nói cách khác, dữ liệu hiện có khá trấn an về tương tác dược lý trực tiếp, nhưng chưa đủ để nói "hoàn toàn không sao" với mọi người đang dùng thuốc chống đông.

Vì sao bệnh nền quan trọng hơn bản thân tương tác

Thuốc chống đông hiếm khi được kê cho người khỏe mạnh. Người dùng warfarin hoặc thuốc chống đông đường uống thế hệ mới thường có rung nhĩ, van tim nhân tạo, tiền sử huyết khối tĩnh mạch hoặc đột quỵ. Người uống aspirin hoặc clopidogrel lâu dài thường có bệnh mạch vành, từng đặt stent hoặc nhồi máu cơ tim.

Những tình trạng này kéo theo các câu hỏi lớn hơn chuyện chảy máu:

• Tim có đủ khả năng chịu gắng sức của hoạt động tình dục không? Người bị đột quỵ hay nhồi máu cơ tim gần đây nằm trong nhóm không được dùng sildenafil theo thông tin sản phẩm châu Âu.
• Bạn có đang dùng, hoặc có thể cần dùng, thuốc nhóm nitrat khi lên cơn đau ngực? Đây là chống chỉ định tuyệt đối với sildenafil.
• Huyết áp đang ở mức nào khi dùng cùng các thuốc tim mạch khác?

Danh sách đầy đủ các tình huống phải tránh được tổng hợp trong bài chống chỉ định tuyệt đối của Viagra.

Chảy máu cam: tác dụng phụ cần để ý

Trang thông tin thuốc của MedlinePlus liệt kê chảy máu cam trong số tác dụng phụ thường gặp của sildenafil, bên cạnh đau đầu, đỏ mặt và nghẹt mũi. Ở người đang dùng thuốc chống đông, một đợt chảy máu cam nhỏ có thể kéo dài hơn bình thường. Mùa hanh khô cuối năm ở miền Bắc, niêm mạc mũi vốn đã dễ nứt, nên càng cần chú ý.

Cách xử trí ban đầu:

1. Ngồi thẳng, hơi cúi đầu về phía trước, không ngửa cổ ra sau để tránh nuốt máu.
2. Dùng ngón cái và ngón trỏ ép chặt phần mềm của cánh mũi liên tục khoảng 10–15 phút, thở bằng miệng.
3. Không xì mũi, không cúi gập người hay gắng sức trong vài giờ sau đó.
4. Đi khám nếu máu không cầm sau khoảng 20 phút, chảy nhiều, tái diễn hoặc kèm chóng mặt, choáng.

Với người dùng warfarin, chảy máu bất thường (chảy máu cam khó cầm, chảy máu chân răng, bầm tím không rõ lý do, tiểu hồng, phân đen) có thể là dấu hiệu chỉ số đông máu INR quá cao, cần xét nghiệm lại chứ không chỉ đổ lỗi cho sildenafil.

Loét dạ dày và thuốc giảm đau: tổ hợp dễ bị bỏ qua

Nhãn thuốc đặc biệt lưu ý loét dạ dày tá tràng đang tiến triển là tình trạng chưa có dữ liệu an toàn. Người dùng aspirin lâu dài vốn đã có nguy cơ tổn thương niêm mạc dạ dày; nếu thêm thuốc giảm đau chống viêm không steroid tự mua (ibuprofen, diclofenac) cho đau khớp mùa lạnh, nguy cơ chảy máu tiêu hóa tăng thêm. Hãy báo bác sĩ nếu bạn từng bị loét, xuất huyết tiêu hóa hoặc đang có đau thượng vị, ợ nóng kéo dài.

Thực phẩm chức năng "bổ mạch" cũng cần khai báo

Nhiều nam giới trung niên dùng thêm sản phẩm chứa dầu cá, bạch quả, tỏi đen hoặc nghệ liều cao với kỳ vọng tốt cho tim mạch. Một số loại có thể ảnh hưởng tới đông máu hoặc tương tác với thuốc chống đông. Bài viết về omega-3 và mạch máu giải thích vai trò của chất béo này trong chế độ ăn; điều cần nhớ là khi đang dùng thuốc chống đông, mọi sản phẩm bổ sung đều nên có trong danh sách bạn đưa cho bác sĩ.

Theo dõi gì trong 24 giờ sau khi dùng

Nếu bác sĩ đã đồng ý cho dùng sildenafil, những giờ đầu sau liều đầu tiên là lúc nên quan sát cơ thể kỹ hơn bình thường. Ghi lại vài điểm đơn giản giúp lần tái khám có dữ liệu thật thay vì cảm giác mơ hồ:

• Có chảy máu cam, chảy máu chân răng khi đánh răng, hay vết bầm mới xuất hiện không.
• Có choáng váng khi đứng dậy, hồi hộp, đau tức ngực trong hoặc sau sinh hoạt không. Đau ngực trong lúc quan hệ là dấu hiệu phải dừng lại và gọi bác sĩ, theo khuyến cáo của MedlinePlus.
• Huyết áp đo tại nhà trước và vài giờ sau khi dùng thuốc, nếu bạn có máy đo.
• Phân có đen, sệt như bã cà phê hay không, nhất là ở người có tiền sử loét.

Không có triệu chứng nào trong số này không có nghĩa là có thể tự tăng liều ở lần sau. Mỗi thay đổi về liều hoặc tần suất vẫn cần được bác sĩ đồng ý, vì nguy cơ chảy máu ở người dùng thuốc chống đông còn phụ thuộc vào kết quả xét nghiệm định kỳ và các thuốc mới được kê thêm.

Chuẩn bị gì trước khi hỏi bác sĩ

Một buổi tư vấn hiệu quả bắt đầu từ thông tin đầy đủ. Hãy mang theo:

• Tên và liều chính xác của thuốc chống đông hoặc kháng tiểu cầu, kết quả INR gần nhất nếu dùng warfarin.
• Danh sách thuốc tim mạch khác, đặc biệt là nitrat dạng ngậm, xịt hoặc dán, thuốc huyết áp.
• Tiền sử chảy máu: chảy máu cam thường xuyên, xuất huyết tiêu hóa, chảy máu não.
• Các thuốc giảm đau, kháng sinh, thuốc kháng nấm gần đây và thực phẩm chức năng.

Từ đó, bác sĩ có thể quyết định sildenafil có phù hợp không, liều khởi đầu ra sao, hay một hướng điều trị khác an toàn hơn. Đây cũng là lúc bạn nên hỏi những câu thường gặp về thuốc, được tổng hợp trong bài hỏi đáp dược lý Viagra.