Cách nhận diện và phòng ngừa thuốc Viagra giả trôi nổi trên mạng

Thuốc Viagra giả bán trên mạng thường đi kèm những dấu hiệu dễ nhận ra: quảng cáo bán không cần đơn, giao hàng "kín đáo", cam kết "cương ngay, không tác dụng phụ", giá rẻ bất thường, người bán không có địa chỉ nhà thuốc được cấp phép và không có dược sĩ tư vấn. Thuốc giả có thể sai hàm lượng, chứa hoạt chất khác hoặc tạp chất độc, và đặc biệt nguy hiểm cho người có bệnh tim. Cách phòng ngừa chắc chắn nhất là khám bác sĩ và nhận thuốc theo đơn tại cơ sở hợp pháp. Bài viết không giới thiệu nơi mua; mục đích là giúp bạn nhận diện rủi ro.

Vì sao mạng xã hội và sàn thương mại là "đất màu mỡ" của thuốc giả

• Tâm lý ngại khám: người mua muốn kín đáo, tránh gặp bác sĩ.
• Quảng cáo nhắm mục tiêu: thuật toán đưa quảng cáo tới đúng người đang tìm kiếm thông tin sinh lý.
• Khó kiểm soát: tài khoản bán hàng dễ lập, dễ xóa, đổi tên liên tục.
• Người mua khó đánh giá hiệu quả: thất bại thường bị đổ cho tâm lý hoặc "cơ địa".

Mười dấu hiệu cảnh báo

Rủi ro thật sự của thuốc giả

Sai hàm lượng

Quá ít thì không có tác dụng, quá nhiều thì tăng nguy cơ tụt huyết áp, rối loạn thị giác, cương kéo dài. Người dùng không biết mình đang uống bao nhiêu.

Hoạt chất khác

Một số sản phẩm chứa tadalafil hoặc các chất tương tự chưa được đánh giá an toàn, thậm chí thuốc khác hoàn toàn.

Tạp chất và điều kiện sản xuất

Thuốc giả có thể được sản xuất trong điều kiện không vệ sinh, chứa chất độn, phẩm màu không dùng cho thực phẩm hay thuốc.

Không có cảnh báo cho người bệnh tim

Người đang dùng nitrat mua thuốc giả, hoặc thực phẩm chức năng trộn Sildenafil, có nguy cơ tụt huyết áp đe dọa tính mạng mà không hề được cảnh báo. Chi tiết trong bài tương tác giữa Viagra và thuốc nhóm nitrat.

Rủi ro thông tin cá nhân và tài chính

Nhiều trang bán thuốc trái phép còn là nơi lừa đảo thanh toán hoặc thu thập dữ liệu cá nhân.

Kiểm tra khi đã có thuốc trong tay

1. Hộp có tên thuốc, hoạt chất, hàm lượng, nhà sản xuất, số đăng ký, số lô, hạn dùng in rõ ràng.
2. Thuốc nhập khẩu có nhãn phụ tiếng Việt.
3. Có tờ hướng dẫn sử dụng.
4. Số đăng ký có thể đối chiếu trên cơ sở dữ liệu thuốc do Cục Quản lý Dược công bố, hoặc nhờ dược sĩ kiểm tra.
5. Viên đồng đều màu sắc, kích thước, chữ dập; vỉ kín, không phồng rộp.

Lưu ý rằng hàng giả tinh vi có thể qua mắt người thường; những bước trên chỉ loại được hàng giả thô.

Nếu đã lỡ dùng thuốc nghi giả

• Ngừng dùng, giữ lại bao bì, viên còn lại, tin nhắn giao dịch.
• Có triệu chứng bất thường như đau ngực, chóng mặt nặng, rối loạn thị giác, cương kéo dài, hãy đi khám ngay và mang theo sản phẩm. Các phản ứng thường gặp được mô tả trong bài tác dụng phụ của Viagra và cách xử trí.
• Báo cho bác sĩ, dược sĩ, và có thể phản ánh tới Sở Y tế hoặc cơ quan quản lý thị trường địa phương.
• Báo cáo tài khoản bán hàng trên nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử.

Kín đáo mà vẫn an toàn

Mong muốn riêng tư hoàn toàn chính đáng. Bạn có thể đặt lịch khám theo giờ hẹn, khám ở phòng khám nam khoa hoặc bác sĩ nội tổng quát, và thông tin bệnh án được bảo mật theo quy định. Nhiều cơ sở hiện có tư vấn từ xa với bác sĩ được cấp phép; dù vậy, đơn thuốc và nơi nhận thuốc vẫn phải là cơ sở hợp pháp. Một lần khám còn giúp phát hiện các bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, điều mà mua thuốc qua mạng không bao giờ làm được.

Bảo vệ người thân khỏi quảng cáo thuốc giả

Người lớn tuổi trong gia đình thường là đối tượng của quảng cáo thuốc "bổ thận tráng dương" qua mạng xã hội, livestream, hoặc các buổi "hội thảo sức khỏe" tặng quà. Hãy trò chuyện với cha, ông về những dấu hiệu cảnh báo ở trên, đặc biệt nếu họ đang dùng thuốc tim mạch. Nhắc họ rằng mọi sản phẩm hỗ trợ sinh lý đều nên được hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng, và rằng đi khám nam khoa ở tuổi già là chuyện bình thường.

Thực phẩm chức năng "tăng cường sinh lý" cũng cần cảnh giác

Các cơ quan quản lý dược nhiều nước, trong đó có Việt Nam, đã nhiều lần cảnh báo về sản phẩm hỗ trợ sinh lý chứa Sildenafil hoặc chất tương tự không công bố trên nhãn. Nếu một sản phẩm "thảo dược" cho tác dụng giống hệt thuốc trong vòng một giờ, rất có thể nó không chỉ chứa thảo dược.