Mối liên hệ giữa huyết áp ổn định và lưu lượng máu sinh lý nam

Cương cứng phụ thuộc vào lượng máu chảy vào dương vật, và lượng máu đó phụ thuộc vào huyết áp cùng khả năng giãn của động mạch. Tăng huyết áp kéo dài làm thành mạch dày, cứng, lớp nội mô giảm khả năng tiết nitric oxid, khiến máu khó dồn vào thể hang: đây là một nguyên nhân hàng đầu của rối loạn cương. Ngược lại, huyết áp quá thấp cũng có thể gây choáng, giảm tưới máu. Giữ huyết áp ổn định trong khoảng mục tiêu là cách bảo vệ cả trái tim lẫn đời sống tình dục.

Sinh lý cương cứng là bài toán thủy lực

Hãy hình dung dương vật như một hệ thống chứa nước có van vào và van ra. Khi có kích thích, động mạch dẫn máu vào giãn rộng, máu tràn vào các khoang của thể hang. Thể hang căng lên, ép các tĩnh mạch dẫn máu ra, giữ máu lại. Để hệ thống này hoạt động, cần ba điều:

1. Áp lực đủ để đẩy máu vào.
2. Động mạch giãn tốt để máu chảy nhanh.
3. Cơ chế giữ máu ở thể hang hoạt động bình thường.

Tăng huyết áp mạn tính phá hỏng điều thứ hai. Tổn thương lâu dài cũng ảnh hưởng điều thứ ba.

Tăng huyết áp gây hại như thế nào

• Rối loạn chức năng nội mô: áp lực cao liên tục làm tổn thương lớp tế bào lót mạch, giảm sản xuất nitric oxid, chất "mở khóa" quá trình cương.
• Xơ cứng và hẹp động mạch: thành mạch dày lên, lòng mạch hẹp lại, thúc đẩy xơ vữa.
• Tổn thương cơ trơn thể hang: làm giảm khả năng giãn và giữ máu.

Động mạch dương vật có đường kính nhỏ nên thường "lên tiếng" sớm hơn động mạch vành. Rối loạn cương ở nam giới tăng huyết áp vì thế có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh tim mạch, cần được đánh giá toàn diện.

Huyết áp thấp cũng có vấn đề

Người huyết áp thấp, đặc biệt hạ huyết áp tư thế, có thể bị choáng váng khi đứng dậy đột ngột, kể cả sau khi gần gũi. Một số thuốc làm hạ huyết áp thêm: thuốc chẹn alpha điều trị tuyến tiền liệt, thuốc lợi tiểu, nitrat, và thuốc điều trị rối loạn cương nhóm ức chế PDE5. Kết hợp nhiều thuốc giãn mạch mà không có hướng dẫn có thể gây tụt huyết áp nguy hiểm, đặc biệt khi dùng chung với nitrat, như phân tích trong bài tương tác giữa Viagra và thuốc nhóm nitrat.

Thuốc hạ huyết áp và chức năng tình dục

Một số nam giới lo ngại thuốc huyết áp làm "yếu sinh lý" nên tự ý bỏ thuốc. Thực tế phức tạp hơn:

Tăng huyết áp không kiểm soát gây hại cho chức năng cương nhiều hơn tác dụng phụ của phần lớn thuốc. Nếu nghi thuốc ảnh hưởng, hãy báo bác sĩ để đổi thuốc, không tự ngừng.

Người tăng huyết áp có dùng thuốc trị rối loạn cương được không

Nhiều người tăng huyết áp đã được kiểm soát ổn định vẫn có thể được bác sĩ kê thuốc ức chế PDE5. Tuy nhiên, bác sĩ cần biết bạn đang dùng thuốc huyết áp nào, có dùng thuốc chẹn alpha hay nitrat không, huyết áp đo tại nhà ra sao. Danh sách chống chỉ định được tổng hợp trong bài những ai tuyệt đối không được dùng Viagra.

Giữ huyết áp ổn định: nền tảng cho cả tim và sinh lý

Đo và biết con số của mình

Theo hướng dẫn tại Việt Nam, tăng huyết áp được chẩn đoán khi huyết áp đo tại phòng khám từ 140/90 mmHg trở lên; với đo tại nhà, ngưỡng thường thấp hơn, khoảng 135/85 mmHg. Đo tại nhà định kỳ giúp phát hiện sớm và theo dõi điều trị; xem hướng dẫn trong bài đo huyết áp tại nhà.

Thay đổi lối sống

• Giảm muối dưới 5 gam mỗi ngày.
• Vận động 150 phút mỗi tuần.
• Giảm cân nếu thừa cân, giảm vòng bụng.
• Hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá.
• Ngủ đủ, điều trị ngưng thở khi ngủ nếu có.
• Quản lý căng thẳng bằng thư giãn, thở chậm.

Ăn uống hỗ trợ cả mạch máu lẫn nội tiết

Chế độ ăn nhiều rau, trái cây, cá, đậu, ngũ cốc nguyên hạt vừa hỗ trợ huyết áp vừa tốt cho nội tiết nam. Bạn có thể đọc thêm về mối liên hệ giữa ăn uống và hormone nam.

Hiểu đúng về "huyết áp tăng khi gần gũi"

Trong lúc quan hệ, huyết áp và nhịp tim tăng tạm thời, rồi trở về bình thường sau đó vài phút. Mức tăng này tương tự một gắng sức vừa phải như leo vài tầng cầu thang. Với người huyết áp đã được kiểm soát tốt, điều này thường an toàn. Rủi ro tăng lên ở người huyết áp rất cao chưa điều trị, người có bệnh mạch vành chưa ổn định, hoặc khi gần gũi sau bữa nhậu nhiều rượu, trong trạng thái mệt mỏi, căng thẳng. Một số biện pháp thực tế: không gần gũi ngay sau bữa ăn quá no hay khi đã uống nhiều rượu, uống thuốc huyết áp đều đặn, và dừng lại nếu thấy đau ngực, khó thở, choáng váng.

Vòng xoắn giữa lo lắng, huyết áp và chức năng cương

Nhiều nam giới tăng huyết áp, sau một vài lần thất bại, bắt đầu lo lắng mỗi lần gần gũi. Lo lắng kích hoạt hệ giao cảm, làm co mạch và tăng huyết áp tạm thời, khiến tình trạng khó cương nặng thêm. Hiểu rằng đây là chuyện sức khỏe có thể điều trị, trao đổi cởi mở với bạn đời và bác sĩ là cách phá vỡ vòng xoắn này.

Khi nào nên đi khám

• Rối loạn cương mới xuất hiện ở tuổi trung niên.
• Huyết áp đo tại nhà nhiều lần vượt ngưỡng.
• Choáng váng thường xuyên khi đứng dậy.
• Đang dùng thuốc huyết áp và nghi ngờ ảnh hưởng sinh lý.
• Đau ngực, khó thở khi gắng sức, kể cả khi gần gũi.

Một buổi khám có thể giúp điều chỉnh thuốc huyết áp phù hợp hơn, phát hiện bệnh nền và chọn cách điều trị rối loạn cương an toàn.